تهران ،سعادت آباد ، میدان فرهنگ ابتدای بلوار 24 متری ، پلاک 7 ، طبقه 4
22148255 21+ , 09120749004
مقالات
19
خرداد

اکوکاردیوگرافی جنینی

به این مقاله امتیاز بدهید
(0 رای‌ها)

امروزه بررسی سونوگرافیک دوره جنینی در ارزیابی وضعیت سلامت جنین جزء جدایی ناپذیر مراقبتهای دوران بارداری بوده که توسط متخصصین محترم زنان و رادیولوژی به خوبی انجام میشود. با اینحال بعضی از بیماریهای مادر/جنین ممکن است باعث بروز بیماری های قلبی در جنین شوند که نیازمند بررسی بیشتر و دقیق تر در سطحی دیگر از ارزیابی ها میباشند. در چنین حالاتی انجام اکوکاردیوگرافی جنینی توسط فوق تخصص قلب کودکان که در زمینه تشخیص ودرمان انواع بیماریهای مادرزادی قلبی˛ اختلالات ضربان قلب وانجام اکوکاردیوگرافی جنینی دوره دیده است˛ضروری است.

بیماری های مادر زادی قلبی  شایعترین مشکلات جنینی هستند که عموما در بررسی های سونو گرافیک دوران حاملگی  تشخیص  داده نمی شوند  که خود  تبعات درمانی ˛ اقتصادی ˛ اجتماعی ˛ روانی در پی خواهند داشت.

در حالیکه عوامل خطر متعددی برای بروز بیماریهای قلبی مادرزادی شناخته شده اند, بیش از 90% موارد علت مشخصی ندارند.

شیوع  بیماری های مادرزادی قلبی  بر اساس اینکه  چه نوع ضایعاتی در بررسی آماری مد نظر قرار گیرند متفاوت است بطوریکه برای ضایعات بسیار شدید در حدود  3 در 1000 ˛ برای موارد شدید تا متوسط 6-9 در 1000 وبرای ضایعات خفیف تر (مثل تنگی های دریچه ای خفیف و نقایص دیواره ای کوچک ) 10 -20 در 1000 گزارش شده اند.

باید توجه داشت که این آمار بر اساس بررسی های انجام شده در کشور های توسعه یافته  بوده که در آنها  اولا میزان تولد ها کمتر و ثانیا  وضعیت تغذیه ای و مراقبتهای قبل از بارداری  مناسب تر و تماس با عوامل محیطی زیان بار کمتر میباشد و احتمالا شیوع  این بیماری ها در کشور های در حال توسعه از جمله ایران بیشتر است. 

همچنین باید درنظر داشت  بسیاری از مرگ های جنینی و سقط های خودبخودی به علت  ضایعات قلبی مادرزادی بوده که اکثرا تشخیص داده نشده و لذا جزو آمار فوق  محاسبه نشده اند. از طرفی بالاتر رفتن سن بارداری موجب افزایش شانس  بروزبیماری های ژنتیکی(مانند سندروم داون) شده که احتمال بروزبیماریهای مادرزادی قلبی در آنها  بیشتر است.

از طرف دیگر بیماری های مادرزادی قلبی علت اصلی مرگ شیر خواران در اثر بیماری های مادرزادی بوده بطوریکه بیماری های مادرزادی قلبی علت  یک سوم مرگ های شیرخواری ناشی از بیماریهای مادرزادی وعلت یک دهم کل مرگ های دوره شیرخواری  میباشند.

آیا تشخیص مشکلات قلبی مادرزادی قبل از تولد مفید است؟

اگرچه بعضی ازبیماریهای قلبی جنینی خوش خیم بوده وپس از تولد بجز پیگیری نیاز به اقدام دیگری ندارند , بعضی دیگر از بیماریهای قلبی پس از تولد مشکلات جدی ایجاد خواهند کرد .بنابراین تشخیص قبل از تولد موجب خواهد شد تا آمادگی های لازم جهت مراقبتهای ویژه پس از تولد جنین پیش بینی شوند.

علاوه بر این مواردی از بیماریهای قلبی پیچیده و شدید وجود دارند که طبق قانون اجازه سقط درمانی به مادر داده میشود.

کیفیت زندگی یک کودک مبتلا به بیماری بسیار شدید قلبی که نیاز به اعمال جراحی متعدد و سنگین دارد عموما رضایت بخش نیست بویژه اگر درآمد خانواده کافی نبوده  ویا به علت دوری از مراکز اصلی ومحدود  درمان در شهرهای بزرگ ˛ دسترسی به این خدمات با دشواری همراه باشد.               

متاسفانه بعضی از بیماری های مادرزادی قلبی شدید در کشور ما به  علت عدم حمایت های کامل بیمه ای و ... مخارج بسیار سنگینی در همان ماههای اول تولد کودک بر خانواده تحمیل میکنند که تبعات جبران ناپذیری بر کل خانواده خواهد گذاشت.

همچنین باید افزود که تشخیص زودتر بیماری موجب خواهد شد که پدر و مادر از نظر احساسی آمادگی پذیرش بیماری نوزاد خود را داشته و شرایط لازم برای نگهداری از فرزند دلبند خویش را فراهم کنند.

اگرچه عوامل خطری که در زیر به آنها اشاره خواهد شد شانس بروز بیماری های مادرزادی قلبی را بیشتر میکنند˛

 بسیاری از موارد بیماری ها ی مادرزادی قلبی در مادران بار داری رخ میدهند که هیچ گونه عوامل خطر مشخصی ندارند و این بر اهمیت بررسی اکوکاردیوگرافیک دقیق تر و فراگیر تر جنینی می افزاید, بطوریکه بسیاری بررسی اکوکاردیوگرافیک را در تمام جنین ها توصیه میکنند.

 چه عوامل خطری شانس بروز بیماریهای قلبی مادرزادی را افزایش میدهند؟

عوامل خطری که موجب افزایش بروز بیماری ها ی قلبی مادرزادی میشوند  در سه گروه کلی قرار میگیرند که به بعضی از آنها اشاره میشود:

عوامل فامیلی(خانوادگی):الف

1.سابقه بیماری مادرزادی قلبی درخانواده(پدر و مادر و یا فرزند / فرزندان دیگر)

(بطوریکه اگر پدر یا مادر و یا یک فرزند سابقه ابتلا داشته باشند ˛ ریسک نسبی 2-4 برابر شده و اگر بیش از یک فرزند قبلی دچار باشند ریسک نسبی به 10 برابر میرسد.)

2.سندروم ها و سایر بیماری های ارثی مانند

   سندروم داون˛مارفان˛......

 عوامل مادری:ب

1.روش های بارداری مصنوعی از جمله:

In vitro fertilization(IVF)

2. بعضی داروها، مانند :

 داروهای ضد تشنج(فنی تویین, فنوباربیتال...),لیتیوم,وارفارین, آسپیرین و بروفن...                                     

3. بیماریهای متابولیک مادری: دیابت قندی ˛  فنیل کتونوری......                               

4. بیماریهای ایمنی: لوپوس اریتماتو ˛ شوگرن......

5. عفونت های داخل رحمی: روبلا ˛ سایتومگالو ویروس˛ کوکساکی ˛ پاروویروس ......

6. اشعه یونیزه

7. سن بالای مادر 

8. پارامترهای آزمایشگاهی غیر طبیعی در مادر:

(hCG,AFP,…..)

عوامل جنینی:ج

1. سونوی غیرطبیعی جنینی که توسط سونوگرافیست انجام شده  :  

 به بیماری قلبی یا وضعیت غیر طبیعی قلب   شک *

اختلالات خارج قلبی ازجمله بیماریهای کلیوی و مغزی*

 (فتق دیافراگمی˛هیدرونفروز˛شریان منفرد نافی˛...)

هیدروپس *

وقفه رشد جنینی*

افزایش/کاهش مایع کیسه جنینی*

* اختلالات ضربان قلب جنینی  (افزایش/کاهش ضربان قلب ˛بلاک کامل قلبی)                              

2. حاملگی دو قلویی/چند قلویی

3. هرگونه سونو گرافی مشکوک

 این نکته را باید افزود که موارد اکوی جنینی الزاما به لیست فوق محدود نمیشوند ˛ بویژه همانطور که قبلا ذکر شد بسیاری ازبیماریهای قلبی در حاملگی های کم خطر/بی خطر رخ داده˛ بنابراین امروزه بررسی کامل تر و جامع تر بارداری ها از نظربیماریهای  قلبی جنینی توصیه میشود.

بهترین زمان برای انجام اکوکاردیوگرافی جنینی

انجام اکوکاردیوگرافی جنینی بسته به مورد و نظر پزشک معالج در هر سنی از بارداری پس از هفته 14 تا انتهای بارداری قابل انجام است. بهترین سن 18-24 هفتگی بارداری است اگرچه در مواردی که احتمال نیاز به سقط مطرح میباشد انجام آن قبل از 19 هفتگی توصیه میشود. حساسیت این روش تشخیصی حدود 80-90% میباشد.

در نهایت باید به دو نکته اشاره کرد :

اول اینکه در اکوکاردیوگرافی از امواج صوت استفاده میشود بنابراین هیچ ضرری برای مادر و جنین ندارد و تا کنون عارضه ای گزارش نشده است.

و دیگر آنکه سونوگرافی های معمولی و سه بعدی که توسط متخصصین محترم زنان و رادیولوژیست ها انجام میشوند به منظور بررسی سایر اختلالات جنینی انجام میشوند و بنابراین حساسیت ناچیزی در تشخیص بیماریهای قلبی مادرزادی دارند.

تعداد دفعات بازدید : 257 دفعه آخرین ویرایش در شنبه, 01 مهر 1396 17:19

نظرات

جدیدترین مقالات

جدیدترین ویدئو ها